Hoe activeer je medewerkers om te blijven leren?

Een uitgebreid leeraanbod, een goedgevuld LMS en volop opleidingsmogelijkheden: veel zorgorganisaties hebben het ‘leven lang leren’ goed geregeld. Toch blijft het een uitdaging om zorgmedewerkers daadwerkelijk aan het leren te krijgen. Dat ligt niet per se aan een gebrek aan motivatie. Tijdens het webinar Hoe activeer je medewerkers om te blijven leren lieten senior L&D-consultants Ellen van der Horst en Elise Sivertsen zien hoe je leren beter kunt laten aansluiten op de dagelijkse praktijk. Daarmee is de opdracht voor L&D breder dan het aanbieden van opleidingen. Het gaat erom het leren zo in te richten dat het aansluit op het werk en zorgmedewerkers op het juiste moment kunnen leren, oefenen en handelen. Zo maak je het werk leerbaar.
Van moeten naar behoefte
Een eerste stap is om leren minder vanuit het aanbod en meer vanuit de behoefte van de zorgmedewerker te benaderen. Niet: welke training willen we aanbieden? Maar: wat heeft een professional in de praktijk nodig? Dat begint met duidelijk maken waarom iets relevant is. Wat levert het iemand op in het werk? Welke taak wordt er makkelijker of beter door? Geef zorgmedewerkers daarnaast ruimte om zelf te bepalen wat zij nodig hebben en hoe en wanneer ze leren. Niet ieder leermoment hoeft de vorm te hebben van een training of e-learning. Sterker nog: zorgprofessionals leren tijdens hun werkdag vaak al veel, zonder dat zij dat zelf als leren herkennen.
Maak kleine successen zichtbaar
Juist die leermomenten tijdens het werk kun je zichtbaar maken. Bijvoorbeeld wanneer een zorgprofessional voor het eerst zelfstandig een lastig gesprek voert of een complexe situatie op een goede manier oplost. Een eenvoudige manier is de ‘voortgangsminuut’: sta tijdens een teamoverleg, overdracht of dagstart kort stil bij vragen als: Wat kan je deze week wat je vorige week nog niet kon? Of: Wat is je deze week beter gelukt dan vorige week? Zo maak je kleine stappen in ontwikkeling zichtbaar en wordt leren onderdeel van het dagelijkse werk. Bovendien helpt het zorgmedewerkers om vooruitgang te herkennen, ook wanneer die niet wordt afgesloten met een certificaat.
Ondersteun op het moment dat het nodig is
Soms wil een zorgprofessional helemaal niet ‘leren’, maar gewoon snel antwoord op een vraag. Bijvoorbeeld midden in een nachtdienst: moet ik in deze situatie een arts bellen? Een korte checklist of stappenplan naast de telefoon dan meer helpen dan een uitgebreide e-learning. Voor L&D is het daarom belangrijk om op zoek te gaan naar zulke terugkerende momenten in het werk. Welke vragen krijgen praktijkopleiders vaak? Waar lopen medewerkers tijdens hun werk tegenaan? En welke (bijna-)incidenten doen zich vaker voor?
Kies de leervorm die past
De leerbehoefte bepaalt de vorm. Voor het opdoen van kennis kan een microlearning of korte video geschikt zijn. Gaat het om houding of gedrag, dan passen intervisie, casuïstiek of een rollenspel misschien beter. En bij een acute vraag op de werkvloer kan een praktisch hulpmiddel voldoende zijn. Dat vraagt van L&D om verder te kijken dan het bestaande opleidingsaanbod. Niet de beschikbare leervorm is het vertrekpunt, maar wat de zorgprofessional in de praktijk nodig heeft.
Begin klein
Daarvoor hoeft niet meteen de hele leercultuur op de schop. Kies één terugkerende situatie in het werk. Onderzoek wat zorgmedewerkers op dat moment nodig hebben en ontwikkel één kleine oplossing. Kijk vervolgens na een paar weken: wordt de oplossing gebruikt? Helpt het de mensen aan het bed daadwerkelijk? En wat merken praktijkopleiders of leidinggevenden ervan? Werkt het, dan kun je verder opschalen. Zo verschuift de rol van L&D van het organiseren van leren naar het leerbaar maken van het werk.
