PENG-blok met fenol: lessen uit de praktijk

Kwetsbare ouderen met een heupfractuur die niet meer geopereerd willen of kunnen worden, komen vaak voor een moeilijke keuze te staan. Goede pijnstilling is dan nodig en belangrijk, maar een ziekenhuisopname en ambulancerit kunnen erg belastend zijn. In de Oost-Achterhoek is daarom een werkwijze ontwikkeld waarbij in het verpleeghuis een PENG-blok met fenol wordt geplaatst. De eerste ervaringen laten zien dat deze aanpak voordelen biedt voor patiënten én kansen schept voor passende zorg, regionale samenwerking en lagere zorgkosten. 

Pijnstilling op de plek waar de patiënt verblijft

Het PENG-blok is inmiddels een bekende techniek voor pijnstilling bij proximale heupfracturen. In Winterswijk is deze toepassing verder ontwikkeld voor kwetsbare verpleeghuisbewoners met een heupfractuur voor wie een conservatief beleid geldt. Door het PENG-blok met fenol direct in het verpleeghuis te plaatsen, zijn er geen belastende vervoersbewegingen naar en van het ziekenhuis nodig. Ook worden beeldvorming, opname en operatie voorkomen, wanneer die voor de patiënt geen meerwaarde hebben. De aanpak sluit aan bij de inzichten uit de FRAIL Hip-studie. Daaruit bleek dat een operatie bij deze patiëntengroep niet automatisch leidt tot een betere kwaliteit van leven. Goede pijnbestrijding is daarmee een belangrijke voorwaarde voor passende zorg.

Samenwerking als succesfactor

Deze werkwijze vraagt om meer dan alleen een goed uitgevoerde zenuwblokkade. De ervaringen in de Oost Achterhoek laten zien dat proactieve zorgplanning, duidelijke afspraken en korte lijnen tussen specialist ouderengeneeskunde, anesthesioloog en physician assistant (PA) bepalend zijn voor het succes. Behandelwensen worden al ruim vóór een eventuele heupfractuur besproken en vastgelegd. Daardoor kan bij een fractuur snel en gezamenlijk worden besloten welke behandeling passend is. De inzet van de PA speelt hierin een belangrijke rol. In de Oost-Achterhoek worden de PENG-blokken in het verpleeghuis geplaatst door een PA anesthesiologie, in samenwerking met de anesthesioloog. Daarmee laat deze regionale aanpak zien hoe taakherschikking kan bijdragen aan toegankelijke en kwalitatief goede zorg. 

Veelbelovende eerste resultaten

Sinds februari 2024 kregen negentien patiënten een PENG-blok met fenol. Bij de meeste patiënten leidde dit tot een pijnvrij of acceptabel resultaat, soms aangevuld met slechts een lage dosis opioïden. Daarnaast werden aanzienlijke besparingen gerealiseerd, doordat ziekenhuisopname, operatie en vervoer vaak niet nodig waren. Wel benadrukken de ontwikkelaars van de nieuwe werkwijze dat landelijke implementatie vraagt om goede samenwerkingsafspraken en structurele financiering.

Meer weten? 

In het nascholingsartikel Het PENG-blok met fenol in het verpleeghuis beschrijven de auteurs de werkwijze, de eerste resultaten, de randvoorwaarden en de aandachtspunten voor implementatie. Benieuwd? Je leest het volledige artikel met een abonnement op A&I.