Postpartumdepressie: hoe versterk je je expertise als zorgprofessional?
4 min leestijd
Veel moeders voelen zich overweldigd na de geboorte van hun kleintje. Ze zijn vermoeid en hebben last van kraamtranen en huildagen. Die ‘babyblues’ is heel normaal en gaat vanzelf weer over. Een postpartumdepressie is ingrijpender. Zo’n tien procent van de vrouwen krijgt ermee te maken en de gevolgen kunnen ernstig zijn.
Een postpartumdepressie is een klinische depressie die ontstaat na de geboorte van de baby. Soms ontstaat de depressie al tijdens de zwangerschap. Symptomen? Van verdrietig en somber tot slaapproblemen, irritatie en rusteloosheid. Maar ook een continu schuldgevoel, moeite met concentreren en weinig interesse in de baby. Vrouwen met een postpartumdepressie nemen bovendien vaak afstand van familie en vrienden en zijn bang dat ze de baby of zichzelf iets aan gaan doen. Suïcidale gedachten komen ook voor.
Kwetsbaar na een bevalling
Op zich is het logisch dat vrouwen in deze periode psychologische klachten of een postpartumdepressie ontwikkelen. Er zijn weinig andere perioden in het leven van een vrouw waarin er zoveel verandert als tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Niet alleen op biologisch, maar ook op psychologisch en sociaal gebied. Na een bevalling zijn vrouwen dan ook kwetsbaarder voor het ontwikkelen van psychiatrische stoornissen of een verergering of terugkeer van al bestaande stoornissen. Vooral in de eerste maand na de bevalling lopen vrouwen een verhoogd risico op ernstige psychiatrische ontregelingen.
Risicofactoren
Veel risicofactoren voor een postpartum depressie komen overigens ook voor bij het ontstaan van een ‘normale' depressie. Denk bijvoorbeeld aan relatieproblemen, een alcohol- of drugsverslaving, een lagere sociaaleconomische status of het meemaken van ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals mishandeling en seksueel misbruik. Vrouwen die rondom de menstruatie ernstige stemmingswisselingen ervaren, lopen ook een groter risico op deze depressie. Heeft een vrouw al eerder een postpartumdepressie gehad? Dan stijgt het risico om dit nogmaals mee te maken bij elke volgende zwangerschap bovendien met 30 procent.
Focus op moeder, baby en partner
Een postpartumdepressie heeft vanzelfsprekend een grote invloed op moeder, baby en partner. Zo kan het leiden tot een verminderde emotionele band tussen moeder en kind, versterkt door het gevoel een slechte moeder te zijn. Het kan ook impact hebben op de ontwikkeling van de baby, omdat moeders met een depressie vaak minder sterk reageren op de behoeften van hun kindje. Daarom is het zo belangrijk om tijdens elke fase van de behandeling te focussen op de interactie tussen moeder en kind.
De partner speelt hierbij een belangrijke rol. Die moet direct betrokken worden bij de behandeling, zodat de partners elkaar leren begrijpen en ondersteunen. Wanneer de moeder niet in staat is om op de behoeften van haar baby te reageren, kan de partner deze rol overnemen zodat de ontwikkeling niet stagneert.
Verdiep je vakkennis met Nurse Academy
Zoals gezegd, komt een postpartumdepressie relatief vaak voor. Het kan bovendien een lange nasleep hebben: 24 procent van de vrouwen is een jaar na de bevalling nog steeds depressief en 13 procent na twee jaar. Ongeveer 40% van de vrouwen met postpartumdepressie maakt tijdens hun leven opnieuw een depressie mee, al dan niet tijdens of na een volgende zwangerschap.
Dit blog is een samenvatting van een uitgebreid artikel uit Nurse Academy. In dit vakblad en de bijbehorende e-learnings vind je actuele, wetenschappelijk onderbouwde en praktijkgerichte nascholing, speciaal voor verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten. Ontwikkeld door en voor vakgenoten, met kennis die je direct kunt toepassen in je dagelijkse werk.
Nurse Academy is onderdeel van Floren, dat vakgerichte nascholing biedt voor verschillende beroepsgroepen in de zorg.
Nog accreditatiepunten nodig?
Sluit nu een jaarabonnement op Nurse Academy af en ontvang t/m 31 december 5 extra e-learnings cadeau. Zo verdiep je je vakkennis én kun je dit jaar nog extra accreditatiepunten behalen.
